Spacer historyczny po Wodzisławiu – miejsca i konteksty związane z 1945 r.

Spacer historyczny po Wodzisławiu

1 kwietnia br. uczniowie klasy IV B wraz z wychowawczynią, panią Beatą Rudnicką, uczestniczyli w spacerze historycznym po Wodzisławiu. Podczas wydarzenia zostały przedstawione miejsca będące świadkami wydarzeń z 1945 roku. Przewodnikiem był pan Krzysztof Witosz. Spacer stanowił jednocześnie realizację kolejnego działania w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego „Silni Polską”, realizowanego w naszej szkole.

Trasa przemarszu wiodła przez następujące miejsca: Jary Wodzisławskie (81 lat temu znajdowały się tam niemieckie transzeje i punkty ogniowe), budynek I LO przy ul. Szkolnej (po zakończeniu walk o Wodzisław Rosjanie zaadaptowali go na szpital tymczasowy; pod koniec stycznia 1945 r. w jednym z pomieszczeń popełnił samobójstwo ówczesny kierownik szkoły oraz szef lokalnej Ortsgruppe NSDAP – Paul Schramm), wodzisławski rynek wraz z terenem parafii i kościołem pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (w 1945 r. ulice prowadzące do Starego Miasta zostały zabezpieczone metalowymi kozłami przeciwpancernymi oraz barykadami, a na poddaszach i w piwnicach kamienic niemieccy obrońcy rozlokowali broń maszynową; kościół uległ poważnym zniszczeniom w wyniku nalotów i ostrzału artyleryjskiego – zniszczona została m.in. barokowa wieża, dach, ołtarz główny, organy i ławki), budynek muzeum oraz park miejski (wówczas mieściła się tam siedziba niemieckich władz administracyjnych powiatu rybnickiego, odpowiedzialnych za realizację akcji ewakuacyjnej), dworzec PKP (punkt docelowy jednego z marszów śmierci więźniów obozu oświęcimskiego) oraz pomnik żołnierzy 1. Czechosłowackiej Brygady Pancernej (3. batalion czołgów walczył o Stare Miasto, natomiast 1. i 2. batalion działały w okolicach Połomi, Mszany i Wilchw).
W trakcie spaceru uczestnicy mogli zapoznać się również z relacjami z epoki.
Pierwsza z nich to opis walk o Wodzisław autorstwa znanego korespondenta wojennego „Krasnoj Zwiezdy”, Konstantina Simonowa, który był bezpośrednim obserwatorem działań 4. Frontu Ukraińskiego w południowej Polsce w lutym i marcu 1945 r.:
„W drodze do Loslau – jeszcze kilka rozbitych niemieckich dział. Znienacka, w lewo od drogi, na wielkiej podmokłej łące zrytej przez pociski katiusz, leżą gęsto jeden przy drugim dziesiątki trupów. Widocznie w momencie ucieczki nakryły Niemców katiusze. (…) Z Loslau słychać gwałtowną strzelaninę. Do miasta jest jeszcze niecały kilometr… (…) Na zachodni skraj miasta nadlatują nasze Iły. Widać wyraźnie, jak pikują. (…) W pobliżu stoi spalona ‘trzydziestka czwórka’ [czołg T-34]… (…) widnieje świeżo usypany wzgórek z napisem: sierżant Kasatkin, sierż. Bielakow, st. strzelec Kondratienko, szeregowiec Brodij polegli 26 marca 1945 roku”.
Druga relacja, zaczerpnięta z wniosku odznaczeniowego, dotyczyła walk w mieście i była związana z dowódcą sekcji 2. batalionu piechoty górskiej, młodszym sierżantem Szangarijewem:
„(…) okazał odwagę i bohaterstwo. Na skraju miasta wróg umieścił w piwnicach domów karabiny maszynowe, które prowadziły tak skuteczny ogień, że uniemożliwiały naszej piechocie kontynuowanie natarcia. Szangarijew przedostał się w pobliże niemieckiego stanowiska i obrzucił je granatami. Niemiecki karabin maszynowy umilkł. W trakcie odwrotu Szangarijew został ranny”.
Trzecia relacja przedstawiała wspomnienia dziecka:
„Pamiętam, że siedzieliśmy w piwnicy. Rosjanie nacierali z wielką siłą, a Niemcy bardzo zaciekle się bronili – do ostatniego żołnierza. (…) W pewnym momencie w piwnicy było pełno dymu. Ja i inne dzieci zaczęliśmy płakać. (…) Dusiliśmy się. Chcieliśmy uciekać, ale nie było dokąd – nad nami było jeszcze gorzej. To było prawdziwe piekło na ziemi”.
Spacer historyczny przybliżył uczestnikom realia epoki oraz pozwolił spojrzeć na dobrze znane miejsca Wodzisławia z zupełnie innej perspektywy.

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu

Spacer historyczny po Wodzisławiu